Almanya’da yabancı düşmanı söylemlere destek yüzde 19,9 olarak ölçüldü. AfD seçmenlerinde bu oran yüzde 45,5’e ulaşırken doğu eyaletlerinde yüzde 27,7 oldu.

Almanya’da Müslüman karşıtı söylemlere destek yüzde 34,1’e yükselirken demokrasiye yönelik memnuniyet yüzde 33,3’e geriledi. Leipzig Üniversitesinin araştırması, ülkedeki siyasi tutumlarda önemli değişimler ortaya koydu.

Leipzig Üniversitesi tarafından hazırlanan 2026 Leipzig Otoriterlik Araştırması’nın sonuçları, 11 Kasım’da Berlin’de açıklandı.

Prof. Dr. Oliver Decker ve Dr. Ayline Heller’in sunduğu çalışmada, Müslüman karşıtlığı, yabancı düşmanlığı ve otoriter yönetim eğilimleri incelendi. Almanya’da demokrasinin işleyişine yönelik memnuniyet, araştırma serisinin başladığı 2002 yılından bu yana en düşük düzeye indi.

16 Mart-3 Haziran 2026 tarihleri arasında 2 bin 507 kişiyle gerçekleştirilen araştırmada, katılımcıların yüzde 34,1’inin Müslüman karşıtı ifadeleri desteklediği belirlendi.

Bu oran 2024 yılında yüzde 33,2 olarak ölçülmüştü. Böylece iki yılda 0,9 puanlık artış kaydedildi.

Araştırmada katılımcıların Müslümanların Almanya’ya göçüne ve ülkedeki Müslüman nüfusa ilişkin genelleyici, dışlayıcı ifadelere verdikleri yanıtlar değerlendirildi.

Sonuçlar, Müslüman karşıtı tutumların Alman toplumunda yaygınlığını koruduğunu ortaya koydu.

Müslüman karşıtı söylemlere verilen destek, Almanya’nın doğu ve batı eyaletlerinde farklılık gösterdi. Doğu eyaletlerinde oran 2024’e göre 3,4 puan yükselerek yüzde 41,6’ya çıktı. Batı eyaletlerinde ise yüzde 32’den yüzde 32,2’ye yükseldi.

Böylece doğu ve batı eyaletleri arasındaki fark 9,4 puana ulaştı. Araştırma, Müslüman karşıtı tutumların doğu eyaletlerinde daha yüksek düzeyde olduğunu gösterdi.

Çalışmada yabancı düşmanı söylemleri destekleyenlerin oranı Almanya genelinde yüzde 19,9 olarak ölçüldü. Bu oran 2024’te yüzde 21,8 seviyesindeydi. Dolayısıyla Müslüman karşıtı tutumlardaki yükselişe karşılık genel yabancı düşmanlığı göstergesinde 1,9 puanlık düşüş kaydedildi.

Doğu eyaletlerinde yabancı düşmanı söylemlere destek yüzde 27,7, batı eyaletlerinde ise yüzde 18 olarak belirlendi. Erkek katılımcılarda bu oran yüzde 20,9, kadınlarda yüzde 19,1 oldu.

Araştırmada siyasi parti tercihlerine göre yabancı düşmanı söylemlere verilen destek de incelendi. Almanya için Alternatif (AfD) seçmenleri arasında bu oran yüzde 45,5 olarak ölçüldü.

Hür Demokrat Parti (FDP) seçmenlerinde yüzde 19,5, Hristiyan Birlik (CDU/CSU) seçmenlerinde yüzde 17 ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) seçmenlerinde yüzde 14,2 olarak kaydedildi. Bu sonuçlar, ankete katılanların parti tercihleri ile yabancı düşmanı tutumlara verdikleri yanıtlar arasındaki farklılıkları gösteriyor.

Araştırmanın dikkat çeken diğer sonucu ise Almanya’da demokrasinin işleyişinden duyulan memnuniyetteki gerileme oldu. Katılımcıların yalnızca yüzde 33,3’ü ülkede demokrasinin işleyişinden memnun olduğunu belirtti.

Bu oran 2022 yılında yüzde 57,7, 2024 yılında ise yüzde 42,3 olarak ölçülmüştü. Böylece demokrasinin işleyişinden memnuniyet dört yılda 24,4 puan geriledi. Batı eyaletlerinde memnuniyet yüzde 36, doğu eyaletlerinde ise yüzde 22,8 olarak kaydedildi.

Demokrasinin bir yönetim biçimi olarak benimsenmesine ilişkin sonuçlar da araştırmada yer aldı. Almanya genelinde demokrasi düşüncesine destek yüzde 89,3’e geriledi. Böylece araştırmanın başladığı 2002 yılından bu yana ilk kez yüzde 90’ın altında bir oran ölçüldü.

Doğu eyaletlerinde demokrasi düşüncesine destek yüzde 85,7, batı eyaletlerinde ise yüzde 90,2 oldu. Araştırmacılar, demokrasi düşüncesini desteklemek ile ülkedeki demokratik sistemin günlük işleyişinden memnun olmak arasındaki farkın önemine dikkat çekti.

Çalışmada aşırı sağcı otoriter bir diktatörlüğü destekleyenlerin oranı da değerlendirildi. Bu tür bir yönetim biçimini destekleyenlerin oranı 2024’e göre 1,8 puan artarak yüzde 4,2’ye yükseldi.

Doğu eyaletlerinde yüzde 6 olan oran, batı eyaletlerinde yüzde 3,8 olarak kaydedildi. Katılımcıların yüzde 22,6’sı ise ulusal çıkarlar gerekçesiyle belirli koşullarda diktatörlüğün daha iyi bir yönetim biçimi olabileceği ifadesini kısmen veya tamamen destekledi.

Araştırmada aşırı sağcı düşüncenin farklı unsurlarını birlikte benimseyen kişiler de ayrı bir kategoride değerlendirildi. Bütünlüklü aşırı sağcı dünya görüşüne sahip olduğu belirlenen katılımcıların oranı yüzde 6,9’a ulaştı. Bu oran 2024’e göre 2,4 puan yükseldi.

Doğu eyaletlerinde yüzde 8,5, batı eyaletlerinde ise yüzde 6,5 olarak kaydedildi. Leipzig Üniversitesinin 2002 yılından bu yana sürdürdüğü araştırma, Almanya’da demokratik kurumlara ilişkin memnuniyetin azalmasıyla birlikte bazı otoriter ve ayrımcı tutumların yaygınlığını koruduğunu ortaya koydu.