Yapay zekâ sistemlerinin matematikte ulaştığı yeni aşama bilim dünyasında dikkatle izleniyor. OpenAI’ın, yaklaşık 90 yıldır matematikçilerin üzerinde çalıştığı Navier–Stokes denklemleriyle bağlantılı önemli bir probleme çözüm ürettiğini açıklaması, yapay zekânın bilimsel araştırmadaki rolünü yeniden tartışmaya açtı.

Michigan Üniversitesi Dearborn Kampüsü Matematik Profesörü ve Fen Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Yunus Zeytuncu, gelişmeyi değerlendirirken matematik dünyasında son haftalarda yapay zekâ ile matematik arasındaki ilişkinin en yoğun biçimde tartışıldığı dönemlerden birinin yaşandığını söyledi.

Zeytuncu, OpenAI’ın uzun süredir çözülemeyen bir probleme çok az insan katkısıyla çözüm ürettiğini ileri sürdüğünü belirterek, matematikçilerin yayımlanan çalışmayı incelemeye devam ettiğini vurguladı.

Gelişmenin kendisinde iki farklı duygu oluşturduğunu söyleyen Zeytuncu, Metin Yıkar’a şunları anlattı:

‘Heyecanlandım. Biraz da korktuğumu söyleyebilirim. Biz matematikçiler yapay zekânın oluşturulmasında ve geliştirilmesinde çok önemli rol oynadık. Teorik olarak oluşturulmuş böyle bir şeyin bugün gelip elle tutulur bir soruyu çözmüş olması çok büyük bir başarı. Ama bunun sevincini yaşarken korkusunu da yaşıyoruz.’

‘Bazı problemleri biz çözmek istiyorduk’

Yapay zekânın bilim insanlarının üzerinde çalıştığı problemlere doğrudan girmesinin matematikçiler açısından yeni bir tartışma yarattığını belirten Zeytuncu, ‘Bazı çözdüğü problemleri bizler çözmek istiyorduk. Bizden önce çözüldü.’ ifadelerini kullandı.

Bu gelişmenin akademik araştırmanın geleceği açısından önemli sorular ortaya çıkardığını söyleyen Zeytuncu, şu değerlendirmeyi yaptı: ‘İşlerimiz elimizden alınacak mı? Eğer yapay zekâ bizim üzerinde çözmeye çalıştığımız soruların hepsini çözerse bize yapacak bir şey kalır mı? Üniversitelerin, araştırma merkezlerinin, halkın bize ihtiyacı olacak mı olmayacak mı? Bunun korkusunu yaşıyoruz.’

Zeytuncu, tartışmanın yalnızca araştırmacılarla sınırlı olmadığını, öğrencilerin ve matematik eğitiminin geleceğinin de bu gelişmelerden doğrudan etkileneceğini söyledi.

Navier–Stokes problemi nedir?

Navier–Stokes denklemleri, sıvı ve gaz gibi akışkanların hareketlerini matematiksel olarak modellemek için kullanılıyor.

Zeytuncu, problemi günlük hayattan kahve ve süt örneğiyle anlattı. Sıcak bir kahvenin içine soğuk süt döküldüğünde iki farklı sıcaklığa, yoğunluğa ve akışkanlık özelliğine sahip sıvının birbirine karıştığını belirten Zeytuncu, matematikçilerin bu hareketin her anını matematiksel olarak açıklamaya çalıştığını söyledi.

Benzer süreçlerin okyanuslarda farklı sıcaklıktaki su kütlelerinin karşılaşmasında, atmosferdeki hava hareketlerinde ve uçakların karşılaştığı türbülansta da yaşandığını belirten Zeytuncu, Navier–Stokes denklemlerinin bu hareketleri modellediğini anlattı.

Temel sorulardan birinin, başlangıçta düzgün davranan bir sistemin ilerleyen zamanda matematiksel olarak bir ‘tekillik’ oluşturup oluşturamayacağı olduğunu kaydetti.