İlkbaharın müjdecisi martenitsalar 1 Mart’ın gelmesiyle yine sokaklardaki tezgahlarda yerini aldı.

Bulgaristan’a mart ayının girmesi, ilkbaharın müjdecisi olarak sayılan martenitsa takma geleneği ile karşılanıyor.

Mart ayının gelmesiyle sadece Bulgaristan değil Romanya, Macaristan, Moldova ve Makedonya da martenitsa hediye etme geleneğini sürdürülüyor.

Baharın habercisi mart ayı, her kültürde kendine has kutlamalarla karşılanıyor. Adını mart ayından alan bu köklü geleneğe Bulgaristan’da ‘martenitsa’, deniliyor. Sağlık ve gücü temsil eden kırmızı renk ile ilkbaharla gelen temizliği sembolize eden beyaz rengin birleşiminden yapılan püskül, kolye, broş ve insan figürleri, bu ayın ilk günlerinde insanların birbirine sunduğu en değerli hediye oluveriyor.

Martenitsa veya marteniçka nedir?

Marteniçka yapımı araştırılıyor. Vatandaşlar Marteniçka bileklik modellerine yoğun ilgi gösteriyorlar.
Martenitsa, 1 Mart’tan başlayarak martın sonuna kadar takılan, beyaz ve kırmızı yünden yapılan bir süstür. Baharın gelişi münasebetiyle geleneksel Baba Marta (Marta Nine) günleri başlar. Çok eskilere dayanan Baba Marta, Bulgaristan’a has bir gelenektir. Bu günde Bulgarlar yakınlarına ve arkadaşlarına ‘martenitsa’ olarak adlandırılan sembolleri, yıl boyu sağlık ve güç dileğiyle hediye ederler. Âdete göre, martenitsalar kırlangıç veya leylek görünceye kadar taşınırlar.

Bu bayram Bulgarcada ‘Çestita Baba Marta!’ şeklinde kutlanır. Baba Marta – Marta Nine, günümüze kadar korunmuş en saygın geleneklerden biridir. Bu takılar, meyve ağaçlarına, evlere, ev hayvanlarına da takılırlar. Bu şekilde yeni başlayan tarım yılının da bereketli ve verimli olması için dilekler tutulur.

Martenitsa nasıl yapılır?

Akşam’ın haberine göre, martenitsaları satın alabilirsiniz fakat işin en keyifli en geleneksel ritüeli, kendi ördüğünüz martenitsayı takmaktır. Peki marteniçka nasıl örülür? İşte en basit şekilde martenitsa yapılışı…

Bileğinizin kalınlığına göre, istediğiniz bilek boyundan biraz uzun gelecek biçimde hem beyaz hem de kırmızı ip kesin. Sonra beyaz ve kırmızı ipi uç uca bağlayın.

Düğüm noktası ortada kalacak biçimde, bir elinizle kırmızı ipin boşta kalan ucundan tutun, ipi gerdirin. Diğer elinizle de beyaz ipin boştaki ucundan tutun ve gerdirmeyi bırakmadan, beyaz ipi saat yönünde çevirmeye başlayın.

İpi çevirmekte zorlandığınız noktada gerdirmeyi bırakın, kırmızı ve beyaz ip birbirine dolanacak. Son olarak diğer uca da düğüm atın. İşte bilekliğiniz hazır!

Martenitsa hangi renk olur?

İlk martenitsalar, başka takı ve detaylar kullanmadan, sadece kırmızı beyaz ipliklerden yapılırmış ve nazardan korunmak için insanlara ve hayvanlara takılırmış. Bazı bölgelerde bu bükülmüş kırmızı-beyaz sicime altın veya gümüş para bağlanırmış, bu da hastalıklardan korunmak için bir simge olarak kullanılırmış.

Otantik bir sanat niteliğinde olan halkın güzellik ve estetik duygusu daha geç dönemlerde martenitsalarda da kendini gösterir. Önceleri kırmızı-beyaz yünden yapılan martenitsalara, püskül, top, insan gibi değişik şekiller verilir.

Martenitsaların gelmiş geçmiş tarihinde en önemli yere sahip olan şekiller ise; ‘Pijo ve Penda’ adıyla bilinen kırmızı ve beyaz ipten yapılmış kuklalardır.

Martenitsalarda kullanılan beyaz renk uzun ömrü, kırmızı renk ise sağlık ve gücü temsil eder.

Bakış.bg