Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Üçüncü Dairesi, Almanya’dan Türkiye’ye giderken Sırbistan gümrüğünde parasına el konulan Türk vatandaşı Mehmet Ali Aksoy’un başvurusunda hak ihlali kararı verdi.

Mahkeme kararında, idari para cezasının yanı sıra 51 bin euronun tamamına el konulmasının aşırı ve orantısız bir tedbir olduğunu belirterek, başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, Aksoy’un kasten hareket etmediğini, parayı gizlemediğini ve geçmişte bir suç kaydının bulunmadığını hatırlatarak, yerel mahkemelerin tam müsaderenin neden zorunlu olduğuna dair somut ve bireyselleştirilmiş bir değerlendirme yapmadığına dikkat çekti.

AİHM, Sırbistan’ın Mehmet Ali Aksoy’a el konulan paranın karşılığı olarak 51 bin euro maddi tazminat ve 2 bin euro mahkeme masrafı ödemesine hükmetti.

Ne olmuştu?

Almanya’nın Stade kentinde ikamet eden Mehmet Ali Aksoy, 2 Aralık 2012 tarihinde Almanya’dan Türkiye’ye seyahat ederken Sırbistan’ın Bulgaristan sınırındaki Gradina sınır kapısında gümrük muhafaza ekipleri tarafından durduruldu. Sırp gümrük görevlilerinin soruları üzerine, Aksoy yanında nakit 61 bin euro para bulunduğunu söyledi. Yasal beyan sınırı olan 10 bin euro Aksoy’a teslim edilirken, kalan 51 bin euroya geçici olarak el konuldu.

Döviz mevzuatına muhalefetten idari takibat başlatılan Aksoy, mahkemedeki ifadesinde, söz konusu paranın Hamburg merkezli bir şirkete ait olduğunu ve Türkiye’de makine satın almak üzere kendisine teslim edildiğini beyan etti. Yargılama sonucunda Pirot Kabahatler Mahkemesi, Aksoy’un parayı gizlememiş olmasını, sorulduğunda doğru beyanda bulunmasını ve samimi tutumunu hafifletici sebep sayarak 50 bin Sırp dinarı (yaklaşık 460 euro) para cezası verdi.

Ancak mahkeme, bu idari para cezasının yanı sıra yasal sınırı aşan 51 bin euronun tamamının müsaderesine karar verdi. Aksoy’un paranın ticari kaynağını ve mülkiyetini belgeleyen banka dekontları ile yaptığı itirazlar ve Sırbistan Anayasa Mahkemesi’ne taşıdığı bireysel başvuru reddedildi. Aksoy 2015 yılında Sırbistan’ı AİHM’e şikayet etti.