1985 yılında Bulgaristan’da yaşayan Türklerin isimlerinin zorla değiştirilmesi kampanyasında absürt olduğu kadar ilginç olaylara da sahne oldu.

Haskovo (Hasköy) Belediyesi’ne bağlı Podkrepa (Güvendikli) köyünde inek çiftliğinde görevli Bulgaristan Komünist Partisi (BKP) üyesi bir vatandaş ideolojik açıdan ciddi bir ihlal tespit eder. Çiftlikte yüzün üzerinde inek bakımı yapılmaktadır.

Tüm ineklerin tabelalara kayıtlı isimleri vardı. Fakat parti temsilcisine göre bir problem bulunmaktadır: inekler Türk isimleri taşımaktadır!

BKP Merkez Komitesi’nin alınan karar gereği Bulgaristan’da yaşayan Türklerin isimlerinin zorla değiştirilmesi gerekir. Podkrepa köyündeki görevli parti temsilcisine göre Türk adları taşıyan ineklerin isimleri de zorla değiştirilmesi gerekir!

Hemen harekete geçen parti görevlisi rapor hazırlar. İşi ciddiye alan yetkililer Podkrepa köyüne çiftlikteki ineklerin isimlerini değiştirmek için özel komisyon görevlendirilir. Komisyon harekete geçer ve ineklere Bulgar ismi verilir. O tarihlerde Podkrepa köyünde Ziraat Mühendisi (Zootekni) Lüdmil İvanov ‘Böylelikle Güla oldu Roza’ diyerek hatırladıklarını paylaştı.

sledvayme.net’in haberine göre hayvanlar olup biteni anlamaz. İsmi Roza’ya değiştirilen inek bir anda süt vermeyi keser, sebebi ise basittir: Güla olan adının Roza’ya değiştirildiğini bilmemektedir! Yetkililer bu soruna da çareyi bulur.

Tabelasında resmi adı ‘Roza’ yazılır, fakat sağıcı görevli kadın ineğe ‘Güla’ diye hitap etmeye devam eder. Böylelikle köydeki inekler de ‘Soya dönüş’ kampanyasına paylarına düşeni alır.

İsimlerin zorla değiştirme kampanyası

Söz konusu dönem ‘Soya dönüş’ (Vızroditelen protses) olarak biliniyor. Böylelikle komünist dönemde Bulgaristan tarihinde en utanç verici sayfalarından biri açılmış oluyor.

‘Soya dönüş’ ifadesi BKP yönetimi tarafından kullanıma sokulmuş ve ilk defa 18 Ocak 1985 tarihinde düzenlenen Merkez Komitesi’nin düzenlediği toplantıda kullanılmış. Söz konusu ifade daha 1970’li yıllarda başlayan asimilasyon politikalarının genel adıdır.

‘Soya dönüş’ ifadesinde o zaman resmi doktrin olan ve bütün Bulgaristan Türkleri Osmanlı döneminde zorla müslümanlaştırıldıkları ve ‘damarlarında Bulgar kanı akmaktadır’ düşüncesi yatmaktadır.

Gerçekte ise ‘Soya dönüş’ün Bulgaristan’da Türklerin ve Pomakların isimlerinin zorla değiştirilmesi ve anadilinde konuşmalarını yasaklamak, din, gelenek ve göreneklerini yaşamalarını yasaklamak gibi insan haklarını kısıtlamak yatmaktadır.

Tek milletli bir devlet yaratma çabasındaki komünistler ibadet yasağı getirdi, Türk ve Müslümanların isimlerini değiştirdi. ‘Bulgarlaştırma’ girişimleri sonucu 1985 sonuna dek 850 bin ( farklı kaynaklara göre bu sayı 1 milyon 390 bine kadar çıkıyor) kişinin isimleri değiştirildi.

Kayıtlara göre 24 Aralık 1984 ile 19 Ocak 1985 tarihleri arasında 13 bin ile 15 bin kişi arasında protesto düzenliyor.

Eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin (SSCB) desteğiyle 1944’te hükümeti devirerek yönetimi ele geçiren Bulgaristan Komünist Partisi (BKP), iktidarda kaldığı 45 yıllık dönemin son yıllarında ülkedeki Müslüman olan Türk, Pomak ve Romanları asimile etmeye çalıştı.

Sözde ‘Soya dönüş’ zamanında 1000’den fazla kişi hapishanelerde ve Belene Toplama Kampı’nda ömür tüketiyor. 1984 ile 1989 yılları arasında resmi kayıtlara göre 29 kişi öldürülüyor.

Bakış.bg