Sokaklarda ayı oynatmak Türkiye’de olduğu gibi Bulgaristan’da da uzun yıllardır süren bir gelenekti.

Bu ayılar çok küçükken acı çektirilerek ‘dans etmeyi’ öğreniyor ve zincirlere bağlı bir hayat yaşıyorlardı.

Bulgaristan’da boz ayılar 1998 yılında koruma altına alındı ve ayı oynatmak yasaklandı ancak son ayının kurtarılması için bir 10 yıl daha geçmesi gerekti.

Ülkedeki ayıları özgürlüklerine kavuşturan veteriner Amir Khalil, bu ayıların ’emekli olduktan’ sonra kalabilecekleri bir barınak kurulmasını da sağladı.

Amir Khalil o yılları ve barınağı BBC’ye şöyle anlattı:

Ayı oynatmak Bulgaristan’ın kültürel bir sorunuydu. Bu 300 yıldan uzun sürmüş bir gelenekti.

Bu ayılar nasıl mi eğitiliyor?

Ayı yavrusunu alıp çok sıcak, ateş gibi bir metal plakanın üstüne koyuyorlar. Ayının ayak tabanına yanmaması için vazelin sürüyorlar. Sonra basit bir enstrümental müzik çalıyorlar. Ayıyı ateşin, bu sıcak plakanın üstüne koyuyorlar. Ve ayı tabii ki bacaklarını yukarı aşağı oynatmaya başlıyor çünkü yanıyor. Bunu defalarca kez, ayı her müzik duyduğunda bacaklarını oynatmaya başlayana kadar yapıyorlar. Buna da dans eden ayı diyorlar.

Hatta alkolik bir ayı bile vardı. Ayı ve sahibi birlikte içiyordu. Günde uzun saatler çalışabilmek için ayının, sahibi alkol içmesi gerekiyordu.

Bu durum hakkında toplumsal farkındalık oluşturmaya çalıştık. Adım adım, aydan aya Sofya’daki birçok otel sahibi bu ayı sahiplerini, otellerinin önünde ayı oynatmasını yasaklamaya başladı.

Bu ayı esaret altında doğmuş. Doğal ortamda yalnız başına nasıl hayatta kalacağını öğrenme şansı olmamış. Bu yüzden onu doğaya salamazdık. Ayılar için bir barınak ihtiyacı olduğu çok açıktı.

Benim için de çok zorlu bir görevdi. İlk 3 ayıyı kurtarmak, Hükümeti bu projenin mümkün olduğuna ikna etmek.

Burası tüm ‘oynayan ayılar’ için bir ‘huzurevi’. Ayıları buraya, ‘oynayan ayı parkına’, ilk getirdiğim an başta çok heyecanlıydım. Hayvanı uyuşturmam ve zincirini çıkarıp parka getirmem gerekiyordu. Dürüst olacağım, çok korkmuştum. Çünkü ayının nasıl tepki vereceğini bilmiyordum. Ayının da korkacağını düşünüyordum. Ayının ilk uyandığı anı asla unutamam. Ayağa kalktı, etrafına bakındı. Yürümeye korkuyordu. Yürüyebilecek olsa bile adım atmaya korkuyordu. Çünkü hep zincirlere bağlı olmuştu.

Burada barınakta ne zincir, ne de sahip var. Sadece yemek var ve ayı özgür.

Bulgaristan’da artık ayı oynatılmıyor. Bulgaristan’daki son ‘oynayan ayı’ Eylül 2007’de kurtarıldı.

Bu Orta Çağ’dan kalma bir gelenekti. Artık yok ve bir daha da geri gelmeyecek. Kaynak: BBC Türkçe

Videoyu buradan izleyebilirsiniz: